فقه-متن سه شنبه ۱۱/۹/۹۳-محمدحسن احمدی

سه شنبه۱۱/۹/۹۳

خلاصه درس

استادحفظ ا…دراین جلسه به بررسی این پرداختندکه ایااستبراءواجب نفسی است یاشرطی ویاارشادی

امانفسی:این احتمال ازاخباراستفاده نمی شودچراکه اخبارتصریح به این دارندکه هروقت خواستی غسل بکنی استبراءواجب است ووجوب نفسی معلق براراده نیست

موثقه سماعه هم دلالت بروجوب نفسی نمی کندچراکه درروایت تصریح شده است به اینکه استبراءبرای معرفت حال است

اماواجب شرطی:درست است که ظاهرصحیحه محمدبن مسلم دلالت بروجوب شرطی می کندمع ذلک مراداز وجوب استبراءشرطی نیست

وموثقه هم تصریح به این داردکه استبراءطریق است برای معرفت حال واین زن درهنگام قطع شدن خون درظاهرنمی توانداستصحاب بکندعدم نقاءرادرباطن چراکه امام این شخص رابه استصحاب ارجاع نداده است بلکه اورابه داخل کردن پنبه ارجاع داده است

درنتیجه وقتی که استصحاب جاری نشدطریقی برای معرفت حال غیرازاستبراءنیست واینکه امام امربه استبراءکردبه خاطرتحصیل علم به حال است نه اینکه استبراءقیداست دراغتسال

(توضیح استصحاب عدم نقاءدرباطن:وجودخون درباطن کفایت می کنددرحکم کردن به حیضیت وهنگام شک دراینکه ایاخون قطع شده است یانشده است استصحاب عدم نقاءراجاری می کنیم

احتمال وجوب ارشادی استبراء

استبراءعقلاواجب است وامردرروایات برای ارشادبه حکم عقل است کماذهب الیه السیدالخوئی

توضیح مطلب:وقتی که استصحاب درحق این زن ساقط شدبابیانی که گذشت وباسقوط استصحاب علم پیدا می کنیم که زن یاحائض است ویاطاهروبرای هریک ازاینهااحکام الزامی است واین زن نمی تواندغسل بکندو نمازبخواندبه خاطراینکه احتمال داردحائض باشدونمی تواندغسل نکندونمازنخواندبه خاطراینکه احتمال دارد طاهرباشد

درنتیجه علم اجمالی داردبه توجه احکام الزامی درحقش واین علم اجمالی احکام رابراومنجزمی کند

وازطرفی ممکن نیست برای این زن امتثال به واسطه احتیاط به جمع بین احکام حائض وطاهر به خاطردوران امرش بین دومحذور(اگرهمسرش طلب تمکین اززن بکندواجب است بران زن  تمکین اگرطاهرباشدوحرام است برزن اگرحائض باشدوهمچنین امربه نمازالبته بنابراینکه عبادت برحائض حرمت ذاتی دارد

وممکن نیست برای زن  خروج ازتکالیف به واسطه احتیاط

درنتیجه استبراءبراین زن عقلاواجب است اگرچه هم شبهه موضوعی است ودرشبهات موضوعیه فحص واجب نیست واین وجوب به خاطرتنجزحکمی است که درحق زن ثابت شده است واین زن به واسطه فحص و اختبارمی تواندحکم راامتثال کندوبااین اختبارتکلیف ازگردنش برداشته می شودواخباری که امربه استبراء کردندبرای ارشادبه این حکم عقلی است

خلاصه:اگروجوب استبراءارشادی باشداگرزنی غسل کندواستبراءنکندودرواقع خون قطع شده باشدغسل ونمازش صحیح است به خاطراینکه غسل درحق این زن شرط نشده است

نکته:اگرحرمت عبادت برحائض تشریعی باشداین زن می تواندذمه اش راازحکم الزامی بری کندبه واسطه احتیاط به اینکه غسل کندونمازبخواندرجاء

نظراستاد:استصحاب درموثقه الغاءشده است به همان بیانی که گفته شده است ولذاماهم قائل به وجوب ارشادی استبراءمی شویم یعنی امربه استبراءارشادبه حکم عقل است

نکته۱:درموثقه امده است اذاکان کذلک جمله شرطیه است وجمله شرطیه مفهوم داردمگردرچندجا

۱.شرط مسوق برای تحقق موضوع باشد

۲.شرط فرض سوال باشد مثل مانحن فیه که این شرط فرض سوال است یعنی دراین فرض سوال جواب این است

نکته۲:اطلاق مقامی مثل مانحن فیه که استصحاب جاری نمی شودواختباربایدبکنداگرتعارض بکندبااطلاق لفظی مثل لاتنقض الیقین بالشک کدام مقدم است

این نکته بایدبررسی بشودفراجع

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *